Kinh tế và Pháp luật 10 CTST Bài 19 trang 130: Thực hiện pháp luật là gì? Nêu những biểu hiện của việc thực hiện pháp luật?

Thực hiện pháp luật là gì? Nêu những biểu hiện của việc thực hiện pháp luật?

Thực hiện pháp luật là quá trình các chủ thể pháp luật bằng hành vi của mình (hành động hoặc không hành động) làm cho các quy định của pháp luật được thực hiện trong thực tế, trở thành những hành vi hợp pháp.

Việc thực hiện pháp luật thường được biểu hiện qua các hình thức sau:

(1) Tuân theo pháp luật (tuân thủ pháp luật)

Là hình thức thực hiện pháp luật mà trong đó các chủ thể kiềm chế không thực hiện những hành vi mà pháp luật cấm.

Ví dụ: Không vượt đèn đỏ; không đánh bạc; không tàng trữ, sử dụng trái phép chất ma túy;...

(2) Thi hành pháp luật (chấp hành pháp luật)

Là hình thức thực hiện pháp luật mà trong đó các chủ thể thực hiện những nghĩa vụ pháp lý mà pháp luật quy định phải thực hiện.

Ví dụ: Nộp thuế theo quy định; cha hoặc mẹ cấp dưỡng cho con sau ly hôn; người nhặt được tài sản của người khác phải giao nộp cho cơ quan có thẩm quyền hoặc trả lại cho chủ sở hữu;...

(3) Sử dụng pháp luật (vận dụng pháp luật)

Là hình thức thực hiện pháp luật mà trong đó các chủ thể thực hiện những quyền mà pháp luật cho phép theo ý chí của mình.

Ví dụ: Thực hiện quyền bầu cử, ứng cử; đăng ký kết hôn theo quy định; thực hiện quyền khiếu nại, tố cáo khi quyền lợi bị xâm phạm;...

(4) Áp dụng pháp luật

Là hình thức thực hiện pháp luật mà trong đó cơ quan nhà nước, người có thẩm quyền hoặc tổ chức được Nhà nước trao quyền căn cứ vào quy định pháp luật để ban hành quyết định làm phát sinh, thay đổi hoặc chấm dứt quyền, nghĩa vụ cụ thể của cá nhân, tổ chức.

Ví dụ: Cảnh sát giao thông xử phạt người vi phạm giao thông; Tòa án ra bản án giải quyết tranh chấp; Ủy ban nhân dân cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất;...

Tóm lại, thực hiện pháp luật là việc biến các quy định của pháp luật thành hành vi thực tế trong đời sống. Việc thực hiện pháp luật được thể hiện qua bốn hình thức cơ bản là tuân thủ pháp luật, thi hành pháp luật, sử dụng pháp luật và áp dụng pháp luật; mỗi hình thức có cách thể hiện khác nhau nhưng đều nhằm bảo đảm pháp luật được thực hiện trên thực tế.

Thực hiện pháp luật là gì? Nêu những biểu hiện của việc thực hiện pháp luật? (Hình từ Internet)

Thực hiện pháp luật có vai trò như thế nào đối với xã hội?

Thực hiện pháp luật có vai trò rất quan trọng trong việc bảo đảm trật tự xã hội. Khi các cá nhân, cơ quan, tổ chức đều tôn trọng và thực hiện đúng các quy định của pháp luật, các quan hệ trong đời sống sẽ diễn ra theo khuôn khổ, nề nếp và ổn định hơn. Nhờ đó, xã hội hạn chế được tình trạng tùy tiện, vô kỷ luật, xâm phạm quyền và lợi ích của người khác.

Bên cạnh đó, thực hiện pháp luật còn giúp bảo vệ công bằng, an toàn và quyền lợi chính đáng của mọi người. Khi pháp luật được chấp hành nghiêm túc, những hành vi như gây rối trật tự, vi phạm giao thông, trộm cắp, bạo lực,... sẽ được ngăn chặn và xử lý kịp thời. Điều này góp phần tạo ra môi trường sống an toàn, văn minh, để mọi người yên tâm học tập, lao động và sinh hoạt.

Ngoài ra, việc thực hiện pháp luật còn giúp nâng cao ý thức trách nhiệm của mỗi công dân đối với cộng đồng. Khi mỗi người biết sống và hành động theo pháp luật, xã hội sẽ hình thành thói quen tôn trọng kỷ cương, tôn trọng lẫn nhau và cùng hướng tới lợi ích chung. Đây chính là nền tảng quan trọng để giữ gìn trật tự xã hội và xây dựng một xã hội ổn định, tiến bộ.