Bài 2 - Tôn trọng sự khác biệt của người khác (KNTT lớp 5) | Sách giáo khoa - Chương trình GDPT 2018 (mới)

Tham gia trò chơi “Bạn ấy là ai?”.
Em hãy mô tả nét riêng về ngoại hình, tính cách, sở thích,... của một bạn trong lớp để các bạn khác đoán xem đó là ai.

Đọc các trường hợp dưới đây và thực hiện yêu cầu:

a. Thái có cơ thể mập mạp nên khi được các bạn gọi vào sân đá bóng, bạn sợ mình chạy không nhanh sẽ khiến đội bị thua. Thấy vậy, Minh động viên: “Đừng lo! Bạn có thể di chuyển không nhanh nhưng lại có khả năng tranh chấp bóng tốt hơn chúng tớ đấy!”.

b. Lớp Nga có một bạn bị khuyết tật ở chân, phải ngồi xe lăn nhưng điều đó không cản trở việc bạn hoà nhập với các bạn khác trong lớp. Các bạn cũng thường xuyên chơi đùa cùng nhau rất vui vẻ.

c. Trong chuyến du lịch ở vùng cao, Hoa chăm chú nhìn các bạn người dân tộc thiểu số và nói với mẹ: “Con thấy các bạn kia ăn mặc lạ lắm mẹ ạ!”. Nghe mẹ giải thích rằng mỗi dân tộc đều có nét đặc trưng riêng về trang phục, Hoa vui vẻ nói: “Con hiểu rồi ạ! Con đến làm quen và hỏi thêm về trang phục của các bạn, mẹ nhé!”.

d. Trong chuyến du lịch ở vùng cao, Hoa chăm chú nhìn các bạn người dân tộc thiểu số và nói với mẹ: “Con thấy các bạn kia ăn mặc lạ lắm mẹ ạ!”. Nghe mẹ giải thích rằng mỗi dân tộc đều có nét đặc trưng riêng về trang phục, Hoa vui vẻ nói: “Con hiểu rồi ạ! Con đến làm quen và hỏi thêm về trang phục của các bạn, mẹ nhé!”.

d. Lớp 5A tổ chức Đại hội Chi đội. Thấy Huy băn khoăn không
biết nên bầu cho bạn nam hay bạn nữ làm Chi đội trưởng, Luân gợi ý: “Nam hay nữ đều có thể làm Chi đội trưởng, miễn là bạn đó gương mẫu, tích cực với hoạt động của lớp”.

- Nêu biểu hiện tôn trọng sự khác biệt của người khác trong mỗi trường hợp trên.
- Kể thêm các biểu hiện tôn trọng sự khác biệt của người khác mà em biết.

Đọc câu chuyện và trả lời câu hỏi:

CÂY CỌ NHÍ

Cứ mỗi dịp Tết đến, xuân về, những cây cọ lại miệt mài chuẩn bị cho lễ hội xin chữ đầu năm. Đây là dịp để chúng trổ tài về thư pháp. Cây cọ nào cũng mềm mại, uyển chuyển, tập thả từng nét duyên dáng bên mực tàu, giấy đỏ, giống như người vũ công đang biểu diễn trên sân khấu vậy.

Hôm ấy, ông đổ mang về một cây cọ nhí nhỏ xinh, thanh mảnh, treo ngay ngốn trên kệ bút Thấy vạy, các cây cọ khác đều xì xào bàn tán:
- Cọ gì mà nhỏ như vạy? Chắc không được việc gì đâu. 

Đằng xa cũng có tiếng nói vọng lại:
- Chắc dùng để vẽ nét phụ ấy mà, quan tâm làm gì!
Một cây cọ khác cũng lên tiếng:
- Chúng ta chỉ cần lướt nhẹ đã tạo ra điểm nhấn quan trọng rồi, đâu cần ai phụ thêm nét nhỉ?

Rồi các cây cọ nhìn nhau cười ha ha. Cọ nhí không biết phải giải thích thế nào, đành chọn cách lặng im.

Ngày hội xin chữ đã đến, cọ nhí được ông đồ dùng để điểm tô thêm những cánh hoa đổ cho cành đào, những vệt vân nhổ trên thân đào,... Bức tranh cây đào bỗng chốc trở nên sống động. Lúc này, các cây cọ mới nhận ra rằng tuy cọ nhí nhỏ bé
nhưng cũng có sứ mệnh của riêng mình. Chúng hối hận xin lỗi cọ nhí. Vậy là hiểu lầm trong quá khứ được xoá bỏ, ai nấy đều vui vẻ cùng nhau tạo nên những bức tranh đầy ý nghĩa cho mọi người.

(Theo Báo cầu vồng, tập 80, số 1, năm 2020)

- Thái độ của các cây cọ khác đối với cọ nhí thể hiện điều gì?
- Vì sao các cây cọ khác lại cảm thấy hối hận?
- Nêu những lí do cần phải tôn trọng sự khác biệt giữa mọi người.

1. Em tán thành hay không tán thành với các ý kiến nào dưới đây? Vì sao?

a. Sự khác biệt của môi người tạo nên sắc màu đa dạng cho cuộc sống.

b. Các bạn nữ không nên chơi cùng với các bạn nam.

c. Chỉ nên chơi với những bạn có cùng hoàn cảnh với mình.

d. Mỗi dân tộc đều có những giá trị văn hoá đặc trưng cần được trân trọng và gìn giữ.

2. Nhận xét việc làm của các bạn trong những trường hợp dưới đây:

a. Mỗi lần bị các bạn trêu chọc vì có vóc dáng nhỏ bé, Tân đều được Phong đứng ra bênh vực, bảo vệ.

b. Vì Vân thích chơi đàn pi-a-nô nên bạn không ủng hộ em gái đăng kí học chơi nhạc cụ dân tộc.

c. Nghỉ hè, Tú được bố mẹ cho về quê chơi. Thấy các bạn trong xóm đá bóng trên mặt ruộng nhưng Tú vẫn vui vẻ tham gia cùng các bạn.

d. Vì mới từ nơi khác chuyển đến, lại nói giọng địa phương nên Linh ngại tiếp xúc và trò chuyện với các bạn trong lớp. Thấy vậy, Nga chủ động bắt chuyện với Linh để bạn tự tin hơn.

3. Đưa ra lời khuyên cho bạn

a. Mai đang chơi với một nhóm bạn thì thấy Hà đi qua. Mai định rủ Hà vào chơi cùng thì một bạn trong nhóm nói:
“Chơi với Hà làm gì! Bạn ấy điệu lắm!”.
Nếu là Mai, em sẽ nói gì với bạn? Vì sao?

b. Cùng là thành viên trong đội văn nghệ của trường, Hương chia sẻ với Lan: “Tớ mong sau này sẽ trở thành nghệ nhân quan họ như bà của tớ”. Lan tỏ vẻ chê bai:
“Cậu buồn cười thật! Lẽ ra phải mơ ước thành ca sĩ nổi tiếng chứ!”.
Em sẽ khuyên Lan điều gì? Vì sao?

c. Cuối tuần, hai chị em Na được mẹ đưa đi mua quần áo mới.
Thấy em định chọn chiếc áo màu hồng, Na cằn nhằn: “Sao em có thể thích cái màu này được nhỉ!”.
Em sẽ khuyên Na điều gì? Vì sao?

4. Xử lí tình huống 

a. Thái và Ba là đôi bạn thân, đi đâu hay làm gì cũng có nhau. Gần đây, Thái rất thích chơi cờ vua với anh trai sau mỗi giờ tan học. Ba lại không muốn bỏ qua một buổi đá cầu nào với các bạn trong xóm nên rủ Thái bỏ chơi cờ vua để đá cầu cùng mình. Thái không đồng ý. Bởi vậy, Ba giận và không chơi với bạn nữa.
Nếu là Thái, em sẽ làm gì?

b. Thắng cùng các bạn và thầy, cô giáo trong trường đi thăm trung tâm nuôi dạy trẻ khuyết tật. Thắng thấy một số bạn trong lớp tỏ ra e ngại, không thích trò chuyện vì các bạn ở đó có ngoại hình khác biệt so với mọi người.
Mếu là Thắng, em sẽ làm gì?

c. Chung cư nơi An ở có một số bạn người nước ngoài sinh sống. An định lại gần trò chuyện thì anh trai An tỏ vẻ không đồng tình và cho rằng các bạn nước ngoài có nhiều điểm khác biệt nên khó hoà hợp.
Nếu là An, em sẽ làm gì?

1. Em hãy viết, vẽ, làm video, tranh kí hoạ,... về chủ đề “Tôi khác biệt” để giới thiệu về những điểm đặc biệt của bản thân mình với các bạn.

2. Em hãy chia sẻ cảm nhận của mình về sự khác biệt của các bạn trong lớp.