Bài 10: Quyền tự do kinh doanh và nghĩa vụ nộp thuế (CTST lớp 9) | Sách giáo khoa - Chương trình GDPT 2018 (mới)

Em hãy chia sẻ hiểu biết của bản thân về quyền và nghĩa vụ của công dân khi tham gia hoạt động kinh doanh.

1. Em hãy đọc thông tin, các trường hợp sau và thực hiện yêu cầu

Thông tin.
Trích Hiến pháp nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 2013
Điều 33.
Mọi người có quyền tự do kinh doanh trong những ngành nghề mà pháp luật không cấm.
Trích Luật Doanh nghiệp năm 2020
Điều 7. Quyền của doanh nghiệp
2. Tự chủ kinh doanh và lựa chọn hình thức tổ chức kinh doanh; chủ động lựa chọn ngành, nghề, địa bàn, hình thức kinh doanh; chủ động điêu chỉnh quy mồ và ngành, nghề kinh doanh.
Trích Luật Đầu tư năm 2020 
Điều 6. Ngành, nghề cấm đầu tư kinh doanh
1. Cấm các hoạt động đầu tư kinh doanh sau đây:
a) Kinh doanh các chất ma tuý quy định tại Phụ lục I của Luật này.

b) Kinh doanh các loại hoá chất, khoáng vật quy định tại Phụ lục II của Luật này.
c) Kinh doanh mẫu vật các loài thực vật, động vật hoang dã có nguồn gốc khai thác từ tự nhiên quy định tại Phụ lục I của Công ước vê buôn bán quốc tế các loài thực vật, động vật hoang dã nguy cấp; mẫu vật các loài thực vật rừng, động vật rừng, thuỷ sản nguy câp, quý, hiém Nhóm I có nguồn gốc khai thác từ tự nhiên quy định tại Phụ lục III của Luật này.
d) Kinh doanh mại dâm.
đ) Mua, bán người, mô, xác, bộ phận cơ thể người, bào thai người.
e) Hoạt động kinh doanh liên quan đến sinh sản vô tính trên người.
g) Kinh doanh pháo nổ.
h) Kinh doanh dịch vụ đòi nợ.

Trường hợp 1.
Anh H mở cửa hàng kinh doanh vật liệu xây dựng (có đăng kí kinh doanh). Nhưng một thời gian sau, anh H đã chủ động nhập thêm các mặt hàng đồ điện gia dụng để bán mà không đăng kí thay đổi, bổ sung mặt hàng kinh doanh với cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

Trường hợp 2.
Bà N là chủ một doanh nghiệp tư nhân. Vì tham lợi nhuận cao nên bà N đã nhập hàng giả để kinh doanh. Qua hoạt động kiểm tra, Chi cục Quản lí thị trường đã phát hiện sai phạm này và xử phạt bà N số tiền 50 triệu đồng, đồng thời, tịch thu, tiêu huỷ toàn bộ số hàng giả.

Em hãy đánh giá hành vi của chủ thể trong các trường hợp trên có phù hợp với quy định của pháp luật về quyền tự do kinh doanh công dân không. Giải thích vì sao.

2. Em hãy đọc thông tin và trường hợp sau để thực hiện yêu cầu

Thông tin.
Trích Hiến pháp nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 2013
Điều 47.
Mọi người có nghĩa vụ nộp thuế theo luật định.

Trích Luật Quản lí thuế năm 2019
Điều 2. Đối tượng áp dụng
1. Người nộp thuế bao gổm:
a) Tổ chức, hộ gia đình, hộ kinh doanh, cá nhân nộp thuế theo quy định của pháp luật về thuế;
b) Tổ chức, hộ gia đình, hộ kinh doanh, cá nhân nộp các khoản thu khác thuộc ngân sách nhà nước;
c) Tổ chức, cá nhân khấu trừ thuế.
Trích Luật Quản lí thuế năm 2019
Điều 16. Quyền của người nộp thuế
1. Được hỗ trợ, hướng dẫn thực hiện việc nộp thuế; cung cấp thông tin, tài liệu để thực hiện nghĩa vụ, quyền lợi về thuế.
3. Yêu cầu cơ quan quản lí thuế giải thích về việc tính thuế, ấn định thuế; yêu cầu giám định số lượng, chất lượng, chủng loại hàng hoá xuất khẩu, nhập khẩu.
5. Hưởng các ưu đãi về thuế, hoàn thuế theo quy định của pháp luật về thuế; được biết thời hạn giải quyết hoàn thuế, số tiền thuế không được hoàn và căn cứ pháp lí đối với số tiền thuế không được hoàn.
12. Tố cáo hành vi vi phạm pháp luật của công chức quản lí thuế và tổ chức, cá nhân khác theo quy định của pháp luật về tố cáo.
Điều 17. Trách nhiệm của người nộp thuế
1. Thực hiện đăng kí thuế, sử dụng mã số thuế theo quy định của pháp luật.
2. Khai thuế chính xác, trung thực, đầy đủ và nộp hồ sơ thuế đúng thời hạn; chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác, trung thực, đầy đủ của hồ sơ thuế.
3. Nộp tiền thuế, tiền chậm nộp, tiền phạt đầy đủ, đúng thời hạn, đúng địa điểm.

Trường hợp.

Anh D kí hợp đồng lao động làm việc cho Công ty P với mức lương 25 triệu đồng mỗi tháng. Sau một năm làm việc, phòng Tài chính kế toán thông báo cho anh D về việc quyết toán thuế thu nhập cá nhân. Theo đó, anh D có thể tự thực hiện hoặc uỷ quyền cho công ty quyết toán thay. Tuy nhiên, do anh mải lo công việc nên không thực hiện nghĩa vụ nộp thuế đúng thời hạn.

- Em hãy phân tích hành vi vi phạm trong việc nộp thuế của anh D ở trường hợp trên.

- Em hãy cho biết vì sao việc nộp thuế vừa là quyền lợi, vừa là nghĩa vụ của công dân.

1. Em đồng tình hay không đồng tình với các ý kiến nào dưới đây? Vì sao?

a) Nộp thuế là trách nhiệm của doanh nghiệp.

b) Kinh doanh là quyền tự do của mỗi người, không ai có quyền can thiệp.

c) Kinh doanh không chỉ đem lại lợi ích cho cá nhân mà còn đóng góp cho xã hội.

d) Cá nhân, tổ chức phải kinh doanh đúng ngành, nghề đã đăng kí với cơ quan nhà nước.

2. Em hãy nhận xét và cho biết hậu quả của hành vi vi phạm quyền tự do kinh doanh và nghĩa vụ nộp thuê' của các chủ thể dưới đây:

a) Chị B làm kế toán trưởng và có hành vi chậm nộp hồ sơ khai thuế so với thời gian quy định.

b) Doanh nghiệp B nhập lậu các linh kiện điện tử để bán cho khách hàng.

c) Chị M muốn thành lập công ty nhưng không đủ điều kiện nên đã nhờ anh G đứng tên thay.

d) Chị H nhờ bạn bè đứng tên cho một số khoản thu nhập để trốn thuế thu nhập cá nhân.

e) Doanh nghiệp A kê khai thông tin không chính xác, thiếu trung thực và nộp hồ sơ thuế không đúng hạn.

g) Công ty V thoả thuận với công nhân ghi tiền lương trong hợp đồng lao động thấp hơn so với mức lương thực tế để trốn thuế.

3. Em hãy đọc tình huống sau và trả lời câu hỏi

Nhằm mục đích tạo thuận lợi cho người nộp thuế trong việc thực hiện nghĩa vụ của mình, chị H - cán bộ Cục Thuế tỉnh A, thường xuyên tổ chức công tác hỗ trợ người nộp thuế. Cụ thể, tại cơ quan, chị đã hướng dẫn người nộp thuế hiểu thêm về các chính sách và thủ tục hành chính thuế, nhất là các quy định mới được ban hành hoặc sửa đổi, bổ sung. Nhờ vậy, chị H đã hỗ trợ cho nhiều cá nhân, tổ chức biết rõ các thông tin về thuế và giúp họ thực hiện đầy đủ nghĩa vụ nộp thuế của mình.

Chị H đã làm gì để thực hiện trách nhiệm của công dân vể quyền tự do kinh doanh và nghĩa vụ nộp thuế?

1. Em hãy thiết kế thông điệp về ý nghĩa của việc thực hiện quyền tự do kinh doanh và nghĩa vụ nộp thuế.

2. Em hãy viết một bài phân tích, đánh giá về một hành vi vi phạm pháp luật trong thực tế mà em biết (có thể sưu tầm từ trên báo, mạng xã hội,...) về quyền tự do kinh doanh và nghĩa vụ nộp thuế. Từ đó, rút ra bài học cho bản thân.