GDKTPL 12 Bài 11: Có phải công dân có quyền được tùy ý học ở bất cứ trường đại học nào theo sở thích của mình?

Xuất bản: 03-09-2026
Có phải công dân có quyền được tùy ý học ở bất cứ trường đại học nào theo sở thích của mình? Việc tôn trọng quyền học tập của người khác có ý nghĩa như thế nào?

Có phải công dân có quyền được tùy ý học ở bất cứ trường đại học nào theo sở thích của mình?

Không phải công dân có quyền tùy ý học ở bất cứ trường đại học nào chỉ dựa theo sở thích của mình. Tại Điều 39 Hiến pháp 2013 quy định, công dân có quyền và nghĩa vụ học tập. Quy định này khẳng định quyền học tập của mỗi công dân, nhưng quyền đó phải được thực hiện trong khuôn khổ pháp luật và phù hợp với những điều kiện cụ thể của từng cơ sở giáo dục.

Theo quy định của pháp luật, công dân có quyền học không hạn chế và có thể lựa chọn ngành, nghề phù hợp với sở thích, khả năng và điều kiện của bản thân. Tuy nhiên, việc lựa chọn ngành học hoặc trường học không đồng nghĩa với việc đương nhiên được vào học tại bất cứ trường đại học nào mình mong muốn.

Mỗi cơ sở giáo dục đều có những yêu cầu tuyển sinh nhất định nhằm bảo đảm người học đáp ứng được các điều kiện cần thiết về kiến thức, năng lực và các tiêu chí khác. Vì vậy, việc vào học tại các trường trung cấp chuyên nghiệp, cao đẳng, đại học hoặc cơ sở đào tạo sau đại học phải tuân theo quy định của pháp luật về giáo dục.

Trên thực tế, công dân muốn theo học tại một trường đại học phải tham gia tuyển sinh bằng các hình thức như thi tuyển hoặc xét tuyển theo những tiêu chí được công khai.

Chẳng hạn, một học sinh có nguyện vọng học ngành Y tại một trường đại học nhưng nếu điểm thi hoặc kết quả xét tuyển không đạt mức yêu cầu của trường thì học sinh đó sẽ không được nhập học, dù rất yêu thích ngành học này. Điều đó không có nghĩa là quyền học tập của người đó bị hạn chế, mà cho thấy quyền học tập phải gắn với các điều kiện và quy định tuyển sinh cụ thể.

Như vậy, công dân có quyền lựa chọn việc học và ngành nghề phù hợp với mong muốn của mình, nhưng không có quyền tùy ý vào học ở bất cứ trường đại học nào. Muốn được theo học tại một cơ sở giáo dục, công dân phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện tuyển sinh theo quy định của pháp luật và của cơ sở đào tạo.

https://cdn.thuvienphapluat.vn/uploads/gdcd-ktpl/Thuy/tuy-y-hoc-truong-dai-hoc.jpg

GDKTPL 12 Bài 11: Có phải công dân có quyền được tùy ý học ở bất cứ trường đại học nào theo sở thích của mình? (Hình từ Internet)

Việc tôn trọng quyền học tập của người khác có ý nghĩa như thế nào?

Việc tôn trọng quyền học tập của người khác có ý nghĩa rất quan trọng đối với mỗi cá nhân cũng như đối với môi trường giáo dục nói chung.

Mỗi công dân đều có quyền được học tập, tiếp cận tri thức, rèn luyện kĩ năng và phát triển bản thân. Vì vậy, bên cạnh việc thực hiện quyền học tập của chính mình, mỗi người cũng cần có trách nhiệm tôn trọng và không được cản trở quyền học tập của người khác.

Trước hết, tôn trọng quyền học tập của người khác giúp bảo đảm mọi người đều có cơ hội học tập trong một môi trường công bằng, an toàn và thuận lợi. Trong lớp học, nếu mỗi học sinh đều có ý thức giữ trật tự, chú ý nghe giảng, không gây ồn ào hoặc làm phiền người khác thì tất cả các thành viên trong lớp đều có điều kiện tiếp thu kiến thức tốt hơn.

Chẳng hạn, trong một tiết kiểm tra, nếu một học sinh liên tục nói chuyện hoặc cố tình làm mất trật tự, những bạn xung quanh có thể bị mất tập trung và không hoàn thành tốt bài làm. Ngược lại, khi mọi người nghiêm túc và tôn trọng không gian học tập chung, quyền học tập của mỗi cá nhân sẽ được bảo đảm.

Bên cạnh đó, việc tôn trọng quyền học tập của người khác còn góp phần xây dựng môi trường giáo dục văn minh, kỉ luật và đoàn kết. Một tập thể mà các thành viên biết hỗ trợ, lắng nghe và không cản trở nhau trong học tập sẽ tạo ra bầu không khí tích cực, giúp việc dạy và học đạt hiệu quả cao hơn.

Ví dụ, khi một bạn có hoàn cảnh khó khăn hoặc tiếp thu bài chậm, việc các bạn khác không chế giễu mà sẵn sàng hướng dẫn, chia sẻ tài liệu học tập sẽ giúp người đó có thêm cơ hội tiến bộ. Đây cũng là cách thể hiện sự tôn trọng đối với quyền học tập của người khác.

Ngoài ra, tôn trọng quyền học tập còn thể hiện ý thức trách nhiệm, cách ứng xử có văn hóa và tinh thần tôn trọng pháp luật của mỗi công dân. Ngược lại, những hành vi như bắt nạt, phá đồ dùng học tập, cố tình gây mất trật tự hoặc cản trở người khác đến trường có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến kết quả học tập và tâm lí của người bị tác động.

Vì vậy, mỗi công dân cần biết bảo vệ quyền học tập của bản thân đồng thời tôn trọng quyền học tập của những người xung quanh. Điều đó không chỉ giúp mỗi người tiến bộ mà còn góp phần xây dựng một môi trường giáo dục lành mạnh, công bằng và hiệu quả.

Thông tin trong bài viết do hệ thống cung cấp nhằm mục đích tham khảo và hỗ trợ học tập.

Chúng tôi không bảo đảm tính đầy đủ tuyệt đối trong mọi bối cảnh và khuyến nghị người học luôn kiểm tra, đối chiếu với tài liệu chính thức.

Mọi ý kiến thắc mắc về bản quyền bài viết vui lòng liên hệ qua địa chỉ mail: AIGiaoDuc@ThuVienPhapLuat.vn

3 | phamhoangthuy
Giáo dục Kinh tế & Pháp luật

Gửi góp ý