GDKTPL 10 CTST Bài 17: Pháp luật do mọi cơ quan nhà nước ban hành đúng không?

Pháp luật do mọi cơ quan nhà nước ban hành đúng không?

Pháp luật là hệ thống các quy tắc xử sự có tính bắt buộc chung, do Nhà nước ban hành hoặc thừa nhận và được bảo đảm thực hiện bằng quyền lực nhà nước. Tuy nhiên, không phải mọi cơ quan nhà nước đều có thẩm quyền ban hành văn bản quy phạm pháp luật.

Vì vậy, ý kiến cho rằng “Pháp luật do mọi cơ quan nhà nước ban hành” là không đúng.

Theo quy định của pháp luật hiện hành, chỉ những cơ quan hoặc người có thẩm quyền mới được ban hành văn bản quy phạm pháp luật theo đúng trình tự, thủ tục luật định.

Cụ thể, tại Điều 4 Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2025 được sửa đổi bởi khoản 1 Điều 1 Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật sửa đổi 2025 quy định về hệ thống văn bản quy phạm pháp luật gồm:

(1) Hiến pháp.

(2) Bộ luật, luật (sau đây gọi chung là luật), nghị quyết của Quốc hội.

(3) Pháp lệnh, nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội; nghị quyết liên tịch giữa Ủy ban Thường vụ Quốc hội với Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; nghị quyết liên tịch giữa Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ với Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.

(4) Lệnh, quyết định của Chủ tịch nước.

(5) Nghị định, nghị quyết của Chính phủ; nghị quyết liên tịch giữa Chính phủ với Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.

(6) Quyết định của Thủ tướng Chính phủ.

(7) Nghị quyết của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao.

(8) Thông tư của Chánh án Tòa án nhân dân tối cao; thông tư của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao; thông tư của Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ; thông tư của Tổng Kiểm toán nhà nước.

(9) Thông tư liên tịch giữa Chánh án Tòa án nhân dân tối cao, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Tổng Kiểm toán nhà nước, Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ.

(10) Nghị quyết của Hội đồng nhân dân tỉnh, thành phố (sau đây gọi chung là cấp tỉnh).

(11) Quyết định của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh.

(12) Quyết định của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh.

(13) Văn bản quy phạm pháp luật của chính quyền địa phương ở đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt.

(14) Nghị quyết của Hội đồng nhân dân xã, phường, đặc khu trực thuộc cấp tỉnh (sau đây gọi chung là cấp xã).

(15) Quyết định của Ủy ban nhân dân cấp xã.

Như vậy, pháp luật không phải do mọi cơ quan nhà nước ban hành mà chỉ do cơ quan, người có thẩm quyền theo quy định pháp luật ban hành.

GDKTPL 10 CTST Bài 17: Pháp luật do mọi cơ quan nhà nước ban hành đúng không? (Hình từ Internet)

Pháp luật có phải là phương tiện để công dân thực hiện và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình không?

Pháp luật là phương tiện quan trọng để công dân thực hiện và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình. Điều này xuất phát từ vai trò của pháp luật trong việc ghi nhận, bảo đảm và bảo vệ các quyền của con người và quyền công dân trong đời sống xã hội.

Trong nhiều lĩnh vực như học tập, lao động, kinh doanh, sở hữu tài sản hay các quyền tự do cá nhân, pháp luật đều quy định rõ quyền và nghĩa vụ của các chủ thể. Khi quyền của công dân được ghi nhận bằng quy định pháp luật, mỗi người có thể biết mình được làm gì, được hưởng quyền gì và phải thực hiện những nghĩa vụ nào.

Bên cạnh việc ghi nhận quyền, pháp luật còn tạo cơ sở để công dân thực hiện các quyền đó trên thực tế. Thông qua các quy định cụ thể, công dân có thể tham gia các hoạt động học tập, lao động, sản xuất, kinh doanh hoặc các quan hệ xã hội khác một cách hợp pháp và được Nhà nước bảo đảm.

Ngoài ra, pháp luật còn là công cụ bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân. Khi quyền hoặc lợi ích hợp pháp bị xâm phạm, cá nhân có thể căn cứ vào quy định pháp luật để khiếu nại, tố cáo, khởi kiện hoặc yêu cầu cơ quan nhà nước có thẩm quyền bảo vệ quyền lợi của mình.

Như vậy, pháp luật không chỉ ghi nhận các quyền của công dân mà còn tạo cơ sở để các quyền đó được thực hiện và bảo vệ trên thực tế. Vì vậy, có thể khẳng định rằng pháp luật là phương tiện để công dân thực hiện và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình.