SBT KTPL 10 CTST Bài 19 trang 123: Hình thức thực hiện pháp luật nào cho phép chủ thể tự do thực hiện hoặc không thực hiện quyền theo ý chí của mình mà không bị ép buộc?
Nội dung chính
Hình thức thực hiện pháp luật nào cho phép chủ thể tự do thực hiện hoặc không thực hiện quyền theo ý chí của mình mà không bị ép buộc?
Hình thức thực hiện pháp luật cho phép chủ thể có thể thực hiện hoặc không thực hiện quyền được pháp luật cho phép theo ý chí của mình mà không bị ép buộc phải thực hiện là hình thức sử dụng pháp luật.
Sử dụng pháp luật (hay còn gọi là vận dụng pháp luật) là một hình thức thực hiện pháp luật, trong đó các chủ thể pháp luật tiến hành những hành vi mà pháp luật cho phép. Điểm đặc trưng nổi bật của hình thức này là tính tự nguyện, nghĩa là chủ thể có quyền lựa chọn thực hiện hoặc không thực hiện các quyền đó tùy theo nhu cầu, lợi ích và ý chí của mình, chứ không bị bắt buộc phải thực hiện.
Khác với các hình thức như thi hành pháp luật (mang tính bắt buộc phải làm) hay tuân thủ pháp luật (bắt buộc không được làm), sử dụng pháp luật tạo ra một “khoảng tự do pháp lý” nhất định cho các cá nhân, tổ chức. Trong phạm vi mà pháp luật cho phép, họ có thể chủ động quyết định cách thức và mức độ thực hiện quyền của mình, miễn là không vi phạm pháp luật và không xâm phạm đến quyền, lợi ích hợp pháp của người khác.
Ví dụ:
- Công dân có quyền đăng ký kết hôn nhưng cũng có thể lựa chọn không kết hôn (Điều 36 Hiến pháp 2013).
- Mọi người có quyền tự do kinh doanh trong những ngành nghề mà pháp luật không cấm. (Điều 33 Hiến pháp 2013).
Như vậy, có thể thấy rằng sử dụng pháp luật là hình thức thể hiện rõ nhất quyền tự do của chủ thể, vì pháp luật chỉ trao quyền mà không bắt buộc chủ thể phải thực hiện.
SBT KTPL 10 CTST Bài 19 trang 123: Hình thức thực hiện pháp luật nào cho phép chủ thể tự do thực hiện hoặc không thực hiện quyền theo ý chí của mình mà không bị ép buộc? (Hình từ Internet)
Sự khác biệt giữa hình thức sử dụng pháp luật và thi hành pháp luật
Hình thức sử dụng pháp luật và thi hành pháp luật được phân biệt qua những tiêu chí sau:
Tiêu chí | Sử dụng pháp luật | Thi hành pháp luật |
Khái niệm | Là hình thức thực hiện pháp luật, trong đó các chủ thể pháp luật tiến hành những hoạt động mà pháp luật cho phép. | Là hình thức thực hiện pháp luật, trong đó các chủ thể pháp luật tiến hành các hoạt động mà pháp luật buộc phải làm. |
Bản chất | Là việc chủ thể thực hiện các quyền mà pháp luật cho phép, có thể lựa chọn thực hiện hoặc không thực hiện. | Là việc chủ thể thực hiện các nghĩa vụ pháp lý bằng hành động cụ thể theo quy định của pháp luật. |
Chủ thể thực hiện | Mọi chủ thể pháp luật. | Mọi chủ thể pháp luật. |
Hình thức thể hiện | Thực hiện các quy phạm cho phép (trao quyền). | Thực hiện các quy phạm bắt buộc (nghĩa vụ phải làm). |
Tính bắt buộc | Không bắt buộc. Chủ thể tự thực hiện theo mong muốn của mình. | Bắt buộc thực hiện. |
Hậu quả pháp lý | Không thực hiện thường không bị xử lý, vì đây là quyền. | Nếu không thực hiện sẽ bị xử lý theo pháp luật (xử phạt, cưỡng chế…). |
Ví dụ | Kết hôn, kinh doanh, khiếu nại, tố cáo,... | Nộp thuế, nghĩa vụ quân sự,... |
Chính vì vậy, điểm khác biệt cốt lõi là: sử dụng pháp luật thể hiện quyền tự do lựa chọn của chủ thể, còn thi hành pháp luật thể hiện nghĩa vụ pháp lý bắt buộc phải thực hiện.
Thông tin trong bài viết do hệ thống cung cấp nhằm mục đích tham khảo và hỗ trợ học tập.
Chúng tôi không bảo đảm tính đầy đủ tuyệt đối trong mọi bối cảnh và khuyến nghị người học luôn kiểm tra, đối chiếu với tài liệu chính thức.
Mọi ý kiến thắc mắc về bản quyền bài viết vui lòng liên hệ qua địa chỉ mail: AIGiaoDuc@ThuVienPhapLuat.vn
|