SBT Kinh tế Pháp luật 12 CTST trang 86: Người không phải chủ sở hữu tài sản vẫn có thể có quyền định đoạt tài sản đó đúng hay sai?

Người không phải chủ sở hữu tài sản vẫn có thể có quyền định đoạt tài sản đó đúng hay sai?

Quyền định đoạt tài sản là một trong những quyền cơ bản của chủ sở hữu, bao gồm việc quyết định số phận pháp lý của tài sản như: bán, tặng cho, trao đổi, cho vay, để thừa kế, tiêu dùng hoặc tiêu hủy tài sản theo quy định của pháp luật.

Tại Điều 195 Bộ luật Dân sự 2015 quy định như sau:

Điều 195. Quyền định đoạt của người không phải là chủ sở hữu

Người không phải là chủ sở hữu tài sản chỉ có quyền định đoạt tài sản theo ủy quyền của chủ sở hữu hoặc theo quy định của luật.

Theo đó, người không phải là chủ sở hữu vẫn có thể thực hiện quyền định đoạt tài sản, nhưng phải dựa trên hai căn cứ hợp pháp:

- Thứ nhất, theo sự ủy quyền của chủ sở hữu: Chủ sở hữu có thể trao quyền cho người khác thay mình thực hiện việc định đoạt tài sản (ví dụ: người được ủy quyền bán tài sản…).

- Thứ hai, theo quy định của pháp luật: Trong một số trường hợp đặc biệt, pháp luật cho phép người không phải chủ sở hữu được định đoạt tài sản (chẳng hạn như người giám hộ, người đại diện theo pháp luật, hoặc cơ quan thi hành án kê biên, bán tài sản).

Như vậy, quyền định đoạt tài sản về nguyên tắc thuộc về chủ sở hữu, nhưng pháp luật cho phép người khác thực hiện quyền này trong phạm vi được ủy quyền hoặc theo quy định pháp luật.

Do đó, nhận định "Người không phải chủ sở hữu tài sản vẫn có thể có quyền định đoạt tài sản đó" là đúng, nhưng cần hiểu rằng quyền định đoạt của người không phải chủ sở hữu là quyền có điều kiện, không mang tính độc lập.

SBT Kinh tế Pháp luật 12 CTST trang 86: Người không phải chủ sở hữu tài sản vẫn có thể có quyền định đoạt tài sản đó đúng hay sai? (Hình từ Internet)

Điều kiện thực hiện quyền định đoạt tài sản như thế nào?

Tại Điều 193 Bộ luật Dân sự 2015 quy định điều kiện thực hiện quyền định đoạt như sau:

Điều 193. Điều kiện thực hiện quyền định đoạt

Việc định đoạt tài sản phải do người có năng lực hành vi dân sự thực hiện không trái quy định của pháp luật.

Trường hợp pháp luật có quy định trình tự, thủ tục định đoạt tài sản thì phải tuân theo trình tự, thủ tục đó.

Theo đó, quyền định đoạt tài sản không phải được thực hiện một cách tùy ý mà phải đáp ứng những điều kiện sau:

Trước hết, người thực hiện quyền định đoạt phải có năng lực hành vi dân sự và việc định đoạt không được trái quy định của pháp luật. Điều này có nghĩa là chủ thể phải có đầy đủ khả năng nhận thức, làm chủ hành vi của mình, đồng thời mọi hành vi định đoạt (như mua bán, tặng cho, chuyển nhượng…) đều phải phù hợp với quy định pháp luật, không vi phạm điều cấm, không trái đạo đức xã hội.

Bên cạnh đó, trong trường hợp pháp luật có quy định về trình tự, thủ tục, thì việc định đoạt tài sản phải tuân thủ đúng các trình tự, thủ tục đó. Ví dụ, một số giao dịch liên quan đến bất động sản cần phải lập thành văn bản, công chứng hoặc chứng thực theo quy định.

Như vậy, có thể thấy rằng các điều kiện thực hiện quyền định đoạt tài sản được đặt ra nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các bên, đồng thời đảm bảo sự ổn định trong các quan hệ dân sự. Việc tuân thủ đầy đủ các điều kiện này không chỉ giúp giao dịch có giá trị pháp lý mà còn hạn chế các tranh chấp phát sinh trong thực tiễn.