Giải bài tập

Em hãy quan sát hình ảnh và trả lời câu hỏi

a) Theo em, những truyền thống tốt đẹp nào được thể hiện trong các hình ảnh trên?

b) Quê hương em có những truyền thống tốt đẹp nào? Em hãy giới thiệu về những truyền thống đó.

c) Em hiểu thế nào là truyền thống tốt đẹp của quê hương?

Em hãy đọc thông tin và trả lời câu hỏi

Năm 2020, đại dịch Covid-19 ập đến nước ta. Với tinh thần “chống dịch như chống giặc”, mỗi người tuỳ khả năng của mình, góp tiền, hiện vật, giúp sức, cùng chung tay chống dịch. Đảng, Nhà nước và Nhân dân ta đã đoàn kết một lòng, tạo nên sức mạnh với quyết tâm từng bước đẩy lùi dịch bệnh. 

Khó khăn do dịch bệnh Covid-19 chưa qua, thiên tai  bão lũ lại dồn đến đã gây thiệt hại nặng nề cho đồng bào miền Trung. Với truyền thống tương thân, tương ái, những món quà nghĩa tình từ đồng bào và các tổ chức trên khắp cả nước được trao tới người dân vùng lũ. Đằng sau những con số về vật chất là tinh thần dân tộc, là tình cảm của con người Việt Nam luôn sẵn sàng đùm bọc, yêu thương nhau trong hoạn nạn.

(Tổng hợp từ dangcongsan.vn, ngày 21/10/2020 và 31/12/2020)

Theo em, thông tin trên đã nói đến những truyền thống tốt đẹp nào? Em hãy nêu ý nghĩa của những truyền thống đó.

Em hãy đọc các trường hợp dưới đây và trả lời câu hỏi

Trường hợp 1. Vân luôn tự hào về quê hương mình có rất nhiều di tích lịch sử, lễ hội truyền thống tốt đẹp. Vân ước mơ trở thành một hướng dẫn viên du lịch để giới thiệu với bạn bè trên thế giới về truyền thống tốt đẹp của quê hương. Để thực hiện ước mơ, Vân luôn chăm chỉ học tập và tích cực tham gia các hoạt động trải nghiệm tìm hiểu về giá trị lịch sử, văn hoá của quê hương mình.

Trường hợp 2. Hùng có bảng thành tích học tập khiến nhiều bạn bè nể phục. Không những thế, Hùng còn là học sinh năng động, tích cực tham gia các hoạt động thiện nguyện, đền ơn đáp nghĩa, giúp đỡ các gia đình chính sách, gia đình có hoàn cảnh khó khăn. 

Trường hợp 3. Cứ đến mùa lễ hội, xã X lại tổ chức các hoạt động tuyên truyền, quảng bá về những loại hình nghệ thuật dân gian của địa phương. Anh Q ngăn cản các con của mình tham gia, anh còn nói với mọi người nên bỏ các loại hình nghệ thuật này vì tốn thời gian và không hợp thời.

a) Vân và Hùng đã giữ gìn và phát huy những truyền thống tốt đẹp nào của quê hương? Hai bạn thế hiện niềm tự hào về truyền thống của quê hương mình bằng những hành động cụ thể nào?

b) Em có đồng ý với thái độ và suy nghĩ của anh Q không? Vì sao?

c) Nêu những việc em có thể làm để giữ gìn, phát huy truyền thống tốt đẹp của quê hương.

Em hãy quan sát hình ảnh và trả lời câu hỏi

a) Em hãy cho biết tên của di sản gắn với từng hình ảnh trên và những đặc điểm chung của các hình ảnh đó.

b) Theo em, di sản văn hoá là gì?

Em hãy đọc các sự kiện dưới đây và trả lời câu hỏi

Ngày 11/12/1993, UNESCO đã ghi danh Quần thể di tích cố đô Huế vào Danh mục Di sản văn hoá thế giới.

Ngày 01/12/1999, khu di tích Mỹ Sơn được tổ chức UNESCO chính thức công nhận là Di sản văn hoá thế giới.

Ngày 25/11/2005, Không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên được UNESCO công nhận là Kiệt tác truyền khẩu và phi vật thể của nhân loại; năm 2008 được chuyển sang danh sách Di sản văn hoá phi vật thể đại diện của nhân loại.

Ngày 05/12/2013, Đờn ca tài tử Nam Bộ đã được UNESCO công nhận là Di sản văn hoá phi vật thể đại diện của nhân loại.

Ngày 08/12/2017, Uỷ ban liên Chính phủ về Bảo vệ di sản văn hoá phi vật thể của UNESCO đã chính thức đưa hát Xoan - Phú Thọ trở thành Di sản văn hoá phi vật thể đại diện của nhân loại.

a) Em hãy chỉ ra sự khác biệt giữa các di sản văn hóa trong các sự kiện trên.

b) Theo em, di sản văn hoá có thể được chia thành những loại nào? Em hãy chia sẻ hiểu biết của em về các loại di sản văn hoá đó.

Em hãy đọc thông tin và trả lời câu hỏi

Di tích lịch sử - văn hoá là công trình xây dựng, địa điểm và các di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia thuộc công trình, địa điểm đó có giá trị lịch sử, văn hoá, khoa học. 

Danh lam thắng cảnh là cảnh quan thiên nhiên hoặc địa điểm có sự kết hợp giữa cảnh quan thiên nhiên với công trình kiến trúc có giá trị lịch sử, thẩm mĩ, khoa học.

Di vật là hiện vật được lưu truyền lại, có giá trị lịch sử, văn hoá, khoa học. Cổ vật là hiện vật được lưu truyền lại, có giá trị tiêu biểu về lịch sử, văn hoá, khoa học có từ một trăm năm tuổi trở lên.

Bảo vật quốc gia là hiện vật được lưu truyền lại, có giá trị đặc biệt quý hiếm, tiêu biểu của đất nước về lịch sử, văn hoá, khoa học.

Dựa vào thông tin trên, em hãy quan sát các hình ảnh dưới đây và cho biết di sản văn hoả nào là: Di tích lịch sử - văn hoá; Danh lam thắng cảnh; Di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia; Di sản văn hóa phi vật thể. Giải thích vì sao.

Em hãy đọc thông tin và trả lời câu hỏi

BẢO VỆ VÀ PHÁT HUY GIÁ TRỊ DI SẢN VĂN HOÁ VIỆT NAM VÌ SỰ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG

Những năm qua, các di sản văn hoá được nhận diện giá trị, bảo tồn và phát huy, đã góp phần quan trọng vào việc giáo dục lịch sử, vun đắp truyền thống tốt đẹp của dân tộc; góp phần xây dựng và quảng bá hình ảnh quốc gia, truyền bá các giá trị lịch sử, văn hoá, khoa học và thẩm mĩ quan trọng của di sản văn hoá Việt Nam ra thế giới, thông qua hoạt động du lịch, giao lưu văn hoá và hợp tác phát triển kinh tế - xã hội bền vững. Di sản văn hoá ở Việt Nam đã và đang thế hiện ngày càng rõ hơn vai trò quan trọng trong việc giáo dục con người Việt Nam phát triển toàn diện, hình thành nên nguồn nhân lực đóng góp trực tiếp vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Trên phương diện kinh tế - xã hội, nhiều di sản văn hoá đã trở thành những sản phẩm văn hoá - du lịch hoàn chỉnh, vừa là động lực vừa là mục tiêu cho sự phát triển ngành kinh tế mũi nhọn du lịch, đồng thời, từng bước làm thay đổi cơ cấu kinh tế của địa phương nơi có di sản, mang tới cho cộng đồng và địa phương những lợi ích thiết thực và bền vững.

a) Theo em, thông tin trên đã cho thấy di sản văn hoá có ý nghĩa như thế nào đối với con người và xã hội?

b) Em hãy chia sẻ thêm những hiểu biết của mình về ý nghĩa của di sản văn hoá.

2. Em hãy quan sát các bức tranh sau và thực hiện yêu cầu.

Yêu cầu
- Cho biết các bạn trong những bức tranh trên đã làm gì để giữ gìn, phát huy
truyền thống quê hương.
- Nêu suy nghĩ của em về một truyền thống văn hoá, yêu nước, chống giặc
ngoại xâm ở địa phương.
- Nêu những việc em đã làm để giữ gìn, phát huy truyền thống quê hương.

Em hãy đọc thông tin, quan sát hình ảnh và trả lời câu hỏi

Luật Di sản văn hoá năm 2001 (Sửa đổi, bổ sung năm 2009)

Điều 14. Tổ chức, cá nhân có các quyền và nghĩa vụ sau đây:

1. Sở hữu hợp pháp di sản văn

2. Tham quan, nghiên cứu di sản văn hoá;

3. Tôn trọng, bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hoá;

4. Thông báo kịp thời địa điểm phát hiện di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia, di tích lịch sử - văn hoá, danh lam thắng cảnh; giao nộp di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia do mình tìm được cho cơ quan nhà nước có thẩm quyền nơi gần nhất;

5. Ngăn chặn hoặc đề nghị cơ quan nhà nước có thẩm quyền ngăn chặn, xử lí kịp thời những hành vi phá hoại, chiếm đoạt, sử dụng trái phép di sản văn hoá.

Điều 16 (Trích). Tổ chức, cá nhân quản lí trực tiếp di sản văn hoá có các quyền và nghĩa vụ sau đây:

1. Bảo vệ, giữ gìn di sản văn hoá;

2. Thực hiện các biện pháp phòng ngừa, ngăn chặn kịp thời các hành vi xâm hại di sản văn hoá.

a) Căn cứ vào những quy định của pháp luật trong thông tin, em hãy nhận xét việc làm, hành vi của các tổ chức, cá nhân trong các hình ảnh trên.

b) Trước những hành vi vi phạm quy định của pháp luật về bảo vệ di sản văn hóa, em cần thể hiện thái độ và hành động như thế nào?

Em hãy đọc thông tin và trả lời câu hỏi

CÂY XANH BỐN MÙA

Thường ngày, Bác Hồ rất quan tâm và cảm thông với sự vất vả của nhân dân lao động. Một hôm, Bác gọi đồng chí Vũ Kỳ đến và nói: “Có những đêm nằm nghỉ, nghe thấy tiếng chổi tre quét đường phố rất khuya, Bác nghĩ rằng mùa đông, các cô chú công nhân quét đường vất vả lắm. Chú thử tìm cách điều tra cụ thể rồi nói lại cho Bác biết”.

Vâng lời Bác, một đêm nọ, đồng chí Vũ Kỳ lững thững dạo theo hè phố từ lúc người công nhân bắt đầu làm việc cho đến lúc dừng tay, nên đã biết được việc làm thầm lặng và vất vả của họ.

Đồng chí Vũ Kỳ báo cáo với Bác rất tỉ mỉ về sự vất vả của người công nhân quét đường. Bác suy nghĩ hồi lâu rồi bảo: “Chú nhớ nhắc những cơ quan có trách nhiệm phải có chế độ cấp phát quần áo bảo hộ lao động để bảo vệ sức khỏe cho các cô, các chú ấy; nhắc nhở cán bộ phụ trách các cấp phải quan tâm đúng mức đến anh chị em làm nghề vất vả này”.

Rồi một lần khác, Bác có việc đi sang nước bạn. Nước bạn đang mùa đông lạnh giá, hầu hết cây cối đều trụi lá, nhưng có một loài cây bốn mùa đều xanh tươi. Người quyết định xin giống cây ấy mang về Việt Nam. về nước, Bác giao giống cây đó cho người làm vườn và nói trồng thử, nếu cây chịu được khí hậu nước ta và xanh tốt thì sau này đem trồng dọc các đường phố, mùa đông vừa có cây xanh, vừa đỡ vất vả, đỡ tốn công cho anh chị em công nhân quét đường.

Không rõ tên của loài cây ấy là gì, anh chị em vẫn thường gọi là “Cây xanh bốn mùa”.

a) Bác Hồ đã có những việc làm nào đối với anh chị em công nhân quét đường và ý nghĩa của việc làm đó?

b) Việc làm của Bác Hồ đã nhắc nhở mỗi chúng ta điều gì?

c) Em hiếu thế nào là quan tâm, cảm thông và chia sẻ?

Em hãy quan sát hình ảnh và trả lời câu hỏi

a) Theo em sự quan tâm, cảm thông và chia sẻ được thể hiện như thế nào trong từng hình ảnh trên?

b) Em hãy kể thêm những biểu hiện khác của sự quan tâm, cảm thông, chia sẻ với người thân, bạn bè và mọi người xung quanh.

Em hãy đọc câu chuyện và trả lời câu hỏi

Bạn Nguyễn Tất Minh - xóm 1, xã Đồng Thắng, huyện Triệu Sơn, tỉnh Thanh Hóa, bị khuyết tật bẩm sinh khiến Minh không tự đi lại được. Mặc dù vậy, Minh rất ham học và luôn mơ ước được đi học cùng các bạn. Ngô Minh Hiếu là bạn học cùng xóm, vì thương cảm hoàn cảnh của Minh đã tự nguyện làm “đôi chân” cõng bạn đến trường suốt 10 năm học. 

Trong kì thi tốt nghiệp trung học phổ thông năm học 2019 - 2020 với 3 môn đăng kí dự thi vào đại học, Minh đã đạt trên 28 điểm và đã đỗ vào Khoa Công nghệ thông tin - Trường Đại học Bách Khoa Hà Nội như nguyện vọng. Còn Hiếu đã được Trường Đại học Y Thái Bình tiếp nhận và miễn toàn bộ học phí. Hiếu tâm sự: “Cái em tiếc nhất không phải là không đỗ vào Trường Đại học Y Hà Nội, mà là em không được học ở Hà Nội để tiếp tục giúp đỡ bạn Minh, người bạn tri kỉ của em”.

Sau khi Minh ra Hà Nội học, hai bạn dù không được ở gần nhau nhưng vẫn quan tâm, dõi theo và động viên nhau. Chia sẻ về mong muốn của mình, Hiếu nói: “Em tin rằng ở Hà Nội, Minh sẽ được nhiều người hỗ trợ và thậm chí giúp đỡ còn tốt hơn những việc em đã dành cho bạn”.

a) Hãy chia sẻ cảm xúc của em về việc làm của anh Hiếu.

b) Theo em, sự quan tâm, cảm thông, chia sẻ của anh Hiếu với anh Minh có ý nghĩa gì?

Hãy liệt kê những truyền thống tốt đẹp của quê hương em và viết những việc cần làm để giữ gìn, phát huy những truyền thống đó theo gợi ý dưới đây:

Em đồng tình hay không đồng tình với những biểu hiện, việc làm nào dưới đây? Vì sao?

A. Giữ gìn mọi phong tục, tập quán, thói quen của quê hương mình.

B. Giới thiệu với mọi người về lễ hội truyền thống của quê hương mình.

C. Không quan tâm đến truyền thống tốt đẹp của những vùng miền, địa phương khác.

D. Tích cực học tập và tham gia các hoạt động nhân đạo, từ thiện.

E. Giữ gìn và bảo vệ môi trường ở nhà, ở trường và những nơi công cộng.

Qua lời kể của ông nội, S được biết đến phong trào “Ba sẵn sàng” và rất tự hào về tinh thần sẵn sàng khi Tổ quốc cần, dù trong thời chiến hay thời bình của người dân quê hương mình. Nhưng mấy hôm trước, anh trai của S nhận được lệnh gọi nhập ngũ, S thấy anh có vẻ do dự, tâm trạng nặng nề không vui. S rất muốn nói những suy nghĩ của mình với anh trai.

a) Em hãy nhận xét biểu hiện của S.

b) Nếu là S, em sẽ nói như thế nào với anh trai của mình?

Theo em, những giá trị văn hoá nào dưới đây đã được công nhận là di sản văn hoá?

A. Nhã nhạc cung đình Huế (Thừa Thiên Huế).

B. Hội Gióng đền Phù Đổng và đền Sóc (Hà Nội),

C. Công trình thuỷ điện Yaly (Gia Lai).

D. Khu di tích văn hoá Óc Eo (An Giang).

E. Bãi biển Mỹ Khê (Đà Nẵng).

Cho các di sản: Khu du lịch Tràng An (Ninh Bình), Nhã nhạc cung đình Huế, Bàu Trắng (Bình Thuận), Lễ hội đua thuyền đình Bình Thuỷ (An Giang), Địa đạo Củ Chi (Thành phố Hồ Chí Minh), Động Phong Nha (Quảng Bình), Hoàng Thành Thăng Long (Hà Nội), Dân ca Quan họ Bắc Ninh, Mộc bản chùa Vĩnh Nghiêm (Bắc Giang), Truyện Kiều (Nguyễn Du); Nghề gốm Thanh Hà (Quảng Nam); Lễ cấp sắc của người Dao Tiền (Phú Thọ); Lễ hội Ada Koonh (Mừng lúa mới) của người Pa Kô. 

Em hãy phân loại các di sản theo bảng gợi ý dưới đây:

Ở Khu Di tích Quốc gia đặc biệt Tân Trào, nhiều công trình bị du khách viết, vẽ,... gây mất mĩ quan. Trên một số cây cột hàng trăm năm tuổi ở đình Tân Trào, một số người đã khắc tên, địa chỉ hoặc các hình trái tim, hoa lá,... Thậm chí có người để lại cả địa chỉ, số điện thoại, tài khoản mạng xã hội,... Không chỉ ở trên những công trình, vật dụng tại khu di tích, ngay cả các thân cây, tảng đá và một số bia trong khu di tích cũng bị viết, vẽ gây mất mĩ quan.

a) Em đồng ý hay không đồng ý với những việc làm trên? Vì sao?

b) Nếu gặp những người đang viết, vẽ như vậy, em sẽ nói gì với họ?

Giả sử trong quá trình đào móng xây nhà, bố em phát hiện có cổ vật không rõ nguồn gốc từ đâu.

Em sẽ khuyên bố làm gì? Vì sao?

Em hãy kể tên một số di sản văn hoá ở địa phương. Em đã làm gì để góp phần giữ gìn, bảo tồn và phát huy những di sản văn hoá đó?