GDKTPL 12 Bài 16: Thế nào là hợp đồng thương mại quốc tế? Nguyên tắc cơ bản của hợp đồng thương mại quốc tế gồm gì?

Thế nào là hợp đồng thương mại quốc tế?

Hợp đồng thương mại quốc tế là một dạng hợp đồng được hình thành trên cơ sở sự thỏa thuận giữa các bên nhằm xác lập, thay đổi hoặc chấm dứt các quyền và nghĩa vụ trong hoạt động thương mại quốc tế.

Điểm đặc trưng đầu tiên của loại hợp đồng này nằm ở chủ thể tham gia. Theo đó, ít nhất một bên trong hợp đồng là thương nhân, quốc gia hoặc tổ chức kinh tế; các bên có cơ sở thương mại ở các nước khác nhau. Sự khác biệt về quốc gia nơi các bên có cơ sở thương mại là yếu tố quan trọng làm phát sinh tính chất quốc tế của hợp đồng, bởi quan hệ giữa các bên có liên quan đến hoạt động thương mại giữa các quốc gia khác nhau.

Bên cạnh yếu tố về chủ thể, đối tượng của hợp đồng thương mại quốc tế cũng có tính đặc thù. Đối tượng hợp đồng phải là động sản, tức những tài sản có khả năng di chuyển qua biên giới giữa các quốc gia. Đặc điểm này thường được thể hiện rõ trong các giao dịch mua bán hàng hóa quốc tế, khi hàng hóa được vận chuyển từ quốc gia của bên bán sang quốc gia của bên mua. Vì vậy, quá trình giao kết và thực hiện hợp đồng có thể phát sinh nhiều vấn đề pháp lý liên quan đến pháp luật của các quốc gia khác nhau.

Như vậy, hợp đồng thương mại quốc tế có thể được hiểu là sự thỏa thuận giữa các chủ thể đáp ứng các yếu tố quốc tế theo quy định, với đối tượng là động sản, nhằm điều chỉnh các quyền và nghĩa vụ phát sinh trong hoạt động thương mại quốc tế.

GDKTPL 12 Bài 16: Thế nào là hợp đồng thương mại quốc tế? Nguyên tắc cơ bản của hợp đồng thương mại quốc tế gồm gì? (Hình từ Internet)

Nguyên tắc cơ bản của hợp đồng thương mại quốc tế gồm gì?

Hợp đồng thương mại quốc tế được xây dựng và thực hiện dựa trên một số nguyên tắc cơ bản nhằm bảo đảm quyền tự do thỏa thuận của các bên, sự thiện chí, trung thực trong quan hệ hợp đồng và tính nghiêm túc trong việc thực hiện các cam kết. Các nguyên tắc này có ý nghĩa quan trọng trong việc định hướng hành vi của các bên từ khi đàm phán, giao kết cho đến khi thực hiện hoặc giải quyết các vấn đề phát sinh từ hợp đồng.

Các nguyên tắc cơ bản của hợp đồng thương mại quốc tế bao gồm:

- Nguyên tắc tự do hợp đồng: Các bên tham gia hợp đồng thương mại được tự do giao kết, được quyền tự do lựa chọn đối tác, tự do thiết lập các điều khoản của hợp đồng, thỏa thuận nội dung, hình thức của hợp đồng, tự do chọn luật điều chỉnh, cơ quan giải quyết tranh chấp. Cam kết, thỏa thuận giữa các bên giao kết hợp đồng phải không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội, không gây thiệt hại cho bên thứ ba, lợi ích công cộng và lợi ích của các bên trong hợp đồng.

- Nguyên tắc thiện chí và trung thực: Các bên khi tham gia vào quan hệ hợp đồng thương mại ở tất cả các giai đoạn đều phải hoạt động với tinh thần thiện chí và trung thực, không bên nào được lừa dối bên nào.

- Nguyên tắc tuân thủ hợp đồng đã giao kết và xử lý việc không thực hiện hợp đồng: Hợp đồng thương mại hợp pháp, không trái đạo đức xã hội, có hiệu lực thì bắt buộc các bên tham gia ký kết phải tôn trọng và thực hiện. Hợp đồng chỉ có thể được thay đổi, chấm dứt hiệu lực từng phần hoặc toàn bộ theo quy định của chính hợp đồng đó hoặc theo thoả thuận của các bên hoặc theo quy định của pháp luật (trừ một số trường hợp nhất định). Khi một bên không thực hiện hợp đồng thì bên bị vi phạm có thể yêu cầu bên không thực hiện: buộc phải thực hiện đúng hợp đồng; chịu phạt do vi phạm hợp đồng; buộc phải bồi thường thiệt hại cho bên bị vi phạm; đình chỉ, chấm dứt hoặc hủy bỏ hợp đồng (trừ những trường hợp được miễn trách nhiệm hoặc trường hợp khác theo quy định).

Như vậy, ba nguyên tắc trên có mối quan hệ chặt chẽ với nhau. Tự do hợp đồng tạo điều kiện để các bên chủ động thỏa thuận, thiện chí và trung thực góp phần bảo đảm quá trình giao kết và thực hiện hợp đồng diễn ra đúng đắn, còn tuân thủ hợp đồng và xử lý vi phạm bảo đảm các cam kết đã xác lập có giá trị ràng buộc trên thực tế. Đây là những nguyên tắc nền tảng góp phần bảo đảm sự ổn định, minh bạch và an toàn pháp lý cho các quan hệ thương mại quốc tế.