GDKTPL 12 Bài 16: Nội dung cơ bản của nguyên tắc tuân thủ hợp đồng đã giao kết và xử lý việc không thực hiện hợp đồng là gì?

Nội dung cơ bản của nguyên tắc tuân thủ hợp đồng đã giao kết và xử lí việc không thực hiện hợp đồng là gì?

Nguyên tắc tuân thủ hợp đồng đã giao kết và xử lý việc không thực hiện hợp đồng thể hiện tính ràng buộc của hợp đồng đối với các bên tham gia.

Theo đó, khi hợp đồng thương mại được giao kết hợp pháp và có hiệu lực thì các bên phải tôn trọng và thực hiện đầy đủ những cam kết, thỏa thuận đã xác lập. Nguyên tắc này nhằm bảo đảm sự ổn định, tin cậy và nghiêm túc trong quan hệ thương mại.

Trước hết, hợp đồng đã có hiệu lực phải được các bên tuân thủ. Các bên không được tự ý thay đổi hoặc chấm dứt hợp đồng nếu không có căn cứ phù hợp. Việc thay đổi hoặc chấm dứt hiệu lực một phần hay toàn bộ hợp đồng chỉ có thể được thực hiện theo quy định của chính hợp đồng, theo thỏa thuận của các bên hoặc theo quy định của pháp luật. Tuy nhiên, trong một số trường hợp đặc biệt, việc tiếp tục thực hiện hoặc duy trì hợp đồng có thể được xem xét theo các quy định áp dụng, chẳng hạn khi hợp đồng được xác lập do lừa dối, xuyên tạc, lỗi, cưỡng ép hoặc có sự bất bình đẳng nghiêm trọng về năng lực đàm phán.

Ngoài ra, trường hợp hoàn cảnh thay đổi cơ bản, không thể lường trước và vượt ngoài khả năng kiểm soát của một bên cũng có thể làm phát sinh căn cứ xem xét việc thực hiện hợp đồng. Theo PICC, trường hợp hoàn cảnh thay đổi cơ bản (hardship) có thể làm phát sinh quyền yêu cầu đàm phán lại hợp đồng trong những điều kiện nhất định.

Bên cạnh nghĩa vụ tuân thủ hợp đồng, nguyên tắc này còn quy định cách xử lý khi một bên không thực hiện hợp đồng. Không thực hiện hợp đồng được hiểu là một bên không hoàn thành một hoặc nhiều nghĩa vụ đã cam kết, bao gồm cả trường hợp thực hiện không đúng quy cách hoặc thực hiện chậm thời hạn. Khi xảy ra vi phạm, bên bị vi phạm có thể yêu cầu bên vi phạm thực hiện đúng hợp đồng, chịu phạt vi phạm hoặc bồi thường thiệt hại, trừ trường hợp được miễn trách nhiệm. Các trường hợp miễn trách nhiệm có thể do các bên thỏa thuận, do xảy ra sự kiện bất khả kháng hoặc các trường hợp miễn trách nhiệm khác theo thỏa thuận và quy định áp dụng; bên vi phạm có nghĩa vụ chứng minh căn cứ miễn trách nhiệm của mình.

Ngoài các biện pháp trên, bên bị vi phạm còn có thể tạm ngừng, đình chỉ, hủy bỏ hợp đồng hoặc áp dụng các biện pháp khác mà các bên đã thỏa thuận, với điều kiện không trái với các nguyên tắc cơ bản của pháp luật quốc gia, điều ước quốc tế và tập quán thương mại quốc tế.

Như vậy, nguyên tắc này vừa bảo đảm các cam kết hợp pháp được tôn trọng, vừa tạo cơ chế xử lý phù hợp khi một bên không thực hiện đúng nghĩa vụ, qua đó bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bên bị vi phạm.

GDKTPL 12 Bài 16: Nội dung cơ bản của nguyên tắc tuân thủ hợp đồng đã giao kết và xử lý việc không thực hiện hợp đồng là gì? (Hình từ Internet)

Nguyên tắc tuân thủ hợp đồng đã giao kết có ý nghĩa như thế nào trong thương mại quốc tế?

Nguyên tắc tuân thủ hợp đồng đã giao kết có ý nghĩa quan trọng trong hoạt động thương mại quốc tế vì bảo đảm những cam kết hợp pháp giữa các bên được tôn trọng và thực hiện. Khi hợp đồng được giao kết hợp pháp và có hiệu lực, các bên phải thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ đã cam kết và tôn trọng các quyền của bên còn lại, không được tự ý thay đổi hoặc từ bỏ cam kết nếu không có căn cứ phù hợp. Điều này thể hiện tính ràng buộc của hợp đồng và tạo cơ sở pháp lý để các bên tin tưởng vào những thỏa thuận đã xác lập.

Trước hết, nguyên tắc này bảo đảm sự ổn định và an toàn của quan hệ thương mại. Trong thương mại quốc tế, các bên thường đến từ những quốc gia khác nhau, có sự khác biệt về pháp luật, ngôn ngữ và tập quán kinh doanh. Việc yêu cầu các bên tôn trọng hợp đồng giúp hạn chế tình trạng một bên tùy ý thay đổi hoặc từ bỏ nghĩa vụ, từ đó tạo sự ổn định trong quá trình hợp tác.

Bên cạnh đó, nguyên tắc tuân thủ hợp đồng bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các bên. Khi một bên không thực hiện hoặc thực hiện không đúng nghĩa vụ, bên bị vi phạm có thể yêu cầu thực hiện đúng hợp đồng, yêu cầu bồi thường thiệt hại hoặc áp dụng các biện pháp xử lý khác theo thỏa thuận và quy định có liên quan. Trong những trường hợp phù hợp, bên bị vi phạm còn có thể tạm ngừng, đình chỉ hoặc hủy bỏ hợp đồng. Nhờ đó, quyền lợi của bên bị vi phạm được bảo vệ và trách nhiệm của bên vi phạm được xác định rõ ràng.

Ngoài ra, nguyên tắc này còn tạo dựng niềm tin và thúc đẩy quan hệ hợp tác lâu dài. Khi các bên biết rằng những cam kết đã có hiệu lực sẽ được tôn trọng và có cơ chế xử lý khi vi phạm, họ sẽ có cơ sở để yên tâm tham gia các giao dịch thương mại quốc tế.

Như vậy, nguyên tắc tuân thủ hợp đồng đã giao kết góp phần bảo đảm tính ràng buộc của hợp đồng, bảo vệ quyền lợi của các bên, duy trì sự ổn định và củng cố niềm tin trong hoạt động thương mại quốc tế.